Đau bụng kinh là gì?
Đau bụng kinh hay còn được gọi là thống kinh, là thuật ngữ y khoa chỉ tình trạng xuất hiện những cơn đau quặn, cơn đau co thắt ở vùng bụng dưới trước và trong ngày hành kinh. Tình trạng này tương đối phổ biến và nguyên nhân chủ yếu do sự co bóp liên tục của tử cung để đẩy lớp niêm mạc ra ngoài.
Đau bụng kinh biểu hiện như thế nào?
- Những cơn đau bụng kinh thường kéo dài từ 1 – 2 ngày trước và trong kỳ hành kinh. Chị em thường thấy đau bung dưới một cách âm ỉ, thi thoảng xuất hiện những cơn đau quặn, đau dữ dội. Tình trạng đau có thể lan xuống cả vùng thắt lưng và đùi phụ thuộc vào sự co bóp của tử cung.
- Một số ít trường hợp có thể gặp những triệu chứng khác như buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi, tiêu chảy/ táo bón. Tình trạng đau bụng kinh càng kéo dài thì những triệu chứng kèm theo càng dữ dội.
- Đau bụng kinh tương đối phổ biến ở những bé gái trong tuổi dậy thì và kết thúc trước tuổi 25. Trong trường hợp thống kinh sau 25 tuổi thì có thể là dấu hiệu của những bệnh phụ khoa.
Đau bụng kinh nhìn chung được phân làm hai loại: đau bụng kinh nguyên phát và thứ phát.
- Đau bụng kinh nguyên phát
Tình trạng đau bụng kinh nguyên phát thường xuất hiện sau khi có kinh lần đầu khoảng 2 năm, nguyên nhân chủ yếu do sự thay đổi nội tiết tố trước ngày hành kinh. Hầu hết những trường hợp bị đau bụng kinh sẽ kéo dài đến khi người phụ nữ khoảng 25 tuổi hoặc đến khi sinh con.
Thống kinh thường kéo dài trong nhiều giờ hoặc thậm chí là trong 1 – 2 ngày trước và trong kỳ hành kinh. Người phụ nữ ban đầu thấy lẩm nhẩm đau bụng dưới, sau đó cơn đau tăng lên lan sang vùng thắt lưng và cả phần đùi dưới.Trong nhiều trường hợp, chị em sẽ gặp các triệu chứng như khó tiêu, buồn nôn, tiêu chảy, tiểu nhiều, hoặc thậm chí là hạ đường huyết, mặt mũi tái nhợt do mất máu.
- Đau bụng kinh thứ phát
Đau bụng kinh thứ phát có nguyên nhân từ những bệnh phụ khoa như: u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, dính khoang tử cung,… Thống kinh thứ phát có những triệu chứng giống như thống kinh nguyên phát, chỉ khác là cơn đau bụng có thể kéo dài âm ỉ đến cả tuần.
Đau bụng kinh do đâu?
Tình trạng đau bụng kinh thường xuất hiện trong khoảng một vài ngày trước và trong kỳ hành kinh. Cơn đau chủ yếu vào ngày đầu tiên của kỳ hành kinh, sau đó giảm dần. Những nguyên nhân làm chị em cảm thấy khó chịu trong những ngày đến kỳ gồm:
- Sự co thắt quá độ của tử cung
Hàng tháng, theo chu kỳ kinh nguyệt mà lớp niêm mạc tử cung sẽ dày lên để chờ đón hợp tử giữa trứng và tinh trùng đến làm tổ. Nếu trứng không gặp tinh trùng thì lớp niêm mạc này sẽ được đẩy ra ngoài thông qua những cơn co bóp.
Ở những người bình thường, cơn co bóp tử cung sẽ không gây đau đớn. Tuy nhiên, ở những bé gái, khi thành tử cung co lại làm cho các mô trong tử cung bị thiếu o-xy, từ đó quá trình co thắt tử cung diễn ra mạnh hơn và gây đau hơn.
Thêm vào đó, trong ngày đầu hành kinh, cơ thể thường tăng cường sản xuất prostaglandin – chất hóa học giúp cơ tử cung hoạt động tốt hơn. Sự tăng quá mức của prostaglandin làm tử cung co thắt quá độ và gây đau bụng kinh dữ dội.
- Các bệnh lý phụ khoa
Nếu như đau bụng kinh nguyên phát bắt nguồn từ sự co bóp quá độ của tử cung thì thống kinh thứ phát lại chủ yếu do tình trạng bệnh lý. Những bệnh lý nghiêm trọng làm tăng nguy cơ đau bụng kinh sau tuổi 25 bao gồm:
- U xơ tử cung, u nang buồng trứng.
- Lạc nội mạc tử cung, viêm lộ tuyến tử cung
- Viêm vùng chậu, viêm tắc vòi trứng
- Hẹp cổ tử cung, cổ tử cung có vách ngăn,…
Các yếu tố bất thường khác
Bên cạnh nguyên nhân bệnh lý và nội tiết, các bác sĩ cũng chỉ ra một ố lí do làm tăng tình trạng đau khi đến kỳ:
- Sức khỏe yếu, vận động quá sức trong những ngày hành kinh.
- Chế độ ăn kém khoa học, thiếu dinh dưỡng
- Ăn quá nhiều đồ chua, đồ lạnh trong những ngày hành kinh
- Cơ thể bị lạnh khi đến tháng
- Ngoài ra, theo một số nghiên cứu, việc sử dụng vòng tránh thai cũng gây ra tình trạng thống kinh trong nửa năm đầu tiên. Sau đó, đau bụng kinh sẽ giảm dần và biến mất.
Đau bụng kinh dữ dội có nguy hiểm không?
Thực tế, đau bụng kinh là một tình trạng bình thường nếu các cơn đau xuất hiện trong thời gian ngắn và dần biến mất sau tuổi 25. Tuy nhiên, thống kinh có thể khiến chị em mệt mỏi, xanh xao do các cơn đau và thiếu máu.
Đáng nói, tình trạng đau bụng kinh dữ dội có thể là dấu hiệu của một vài bệnh lý/ dị tật phụ khoa nguy hiểm như u xơ tử cung, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, viêm phần phụ,… Những bệnh lý trên nếu không được điều trị kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản và thậm chí là tính mạng của người bệnh.
Mặc dù là tình trạng phổ biến, tuy nhiên thống kinh cũng có thể là dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm. Vì vậy, nếu cơn đau bụng kinh kéo dài trên 7 ngày, những cơn đau quặn có tần suất dày đặc, thì chị em nên đến các cơ sở y tế uy tín để thăm khám.
