Cách chăm sóc trẻ sau tiêm chủng là vấn đề được rất nhiều ông bố bà mẹ quan tâm bởi sau khi tiêm chủng trẻ có thể gặp một số tác dụng phụ, bố mẹ hoặc người giám hộ cần nắm rõ các tác dụng phụ và cách chăm sóc trẻ sau tiêm chủng bài bản để giúp trẻ mau chóng phục hồi sức khỏe và được kịp thời can thiệp nếu có các sự cố bất lợi xảy ra.
Cách chăm sóc trẻ sau tiêm chủng đúng chuẩn
Nắm rõ các cách chăm sóc trẻ sau tiêm chủng bài bản, đúng chuẩn là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và sự an toàn cho trẻ sau quá trình tiêm phòng.
1. Tại cơ sở tiêm chủng
Sau khi tiêm chủng, nhân viên y tế sẽ dặn dò bố mẹ hoặc người giám hộ theo dõi trẻ tại trung tâm tiêm chủng ít nhất 30 phút để phát hiện sớm các phản ứng sau tiêm có thể xảy ra. Nếu sức khỏe ổn định và không xuất hiện biểu hiện bất thường nào, bố mẹ hoặc người giám hộ sẽ đưa trẻ về nhà và tiếp tục theo dõi ít nhất 48 giờ tiếp theo, đặc biệt cần theo dõi vào ban đêm.
2. Chăm sóc trẻ sau tiêm phòng tại nhà
- Bên cạnh trẻ 24/24 quan sát các dấu hiệu về tinh thần, ăn ngủ, thở, nốt phát ban trên da, triệu chứng tại chỗ tiêm, toàn trạng, đặc biệt là vào ban đêm.
- Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, được làm từ chất liệu mỏng nhẹ, thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt để trẻ cảm thấy dễ chịu và không bị quần áo bó sát làm đau vị trí tiêm.
- Tăng cường chế độ dinh dưỡng cho trẻ, đảm bảo cân bằng 4 nhóm dưỡng chất chính (Protein chất lượng, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất) và nên đa dạng thực đơn mỗi ngày để giúp trẻ ăn ngon miệng. Tăng cường cho bé bú (nếu còn trong độ tuổi bú sữa mẹ) và bổ sung đủ nước mỗi ngày.
- Bế trẻ thật nhẹ nhàng, không đụng, chạm, sờ vào vết tiêm vì có thể gây đau và nhiễm trùng vết tiêm. Nếu vết tiêm sưng đỏ, bố mẹ có thể áp dụng phương pháp chườm lạnh để giúp trẻ giảm bớt cảm giác đau nhức. Tuyệt đối không áp dụng các cách dân gian truyền miệng như xoa dầu gió, chường nóng hoặc đắp bất cứ thứ gì lên vết tiêm vì có thể gây nhiễm trùng, thậm chí nhiễm trùng máu vô cùng nguy hiểm.
- Nếu trẻ bị sốt dưới 38.5 độ C, bố mẹ có thể chườm khăn mát lên trán, nách, bẹn hoặc dùng miếng dán hạ sốt. Nếu trẻ sốt trên 38.5 độ C, bố mẹ cho trẻ dùng thuốc hạ sốt theo đúng liều lượng mà bác sĩ chỉ định.
Một số phản ứng thường gặp sau khi tiêm vắc xin cho trẻ
Trước hết, cần nhấn mạnh VẮC XIN RẤT AN TOÀN! Hầu hết các phản ứng thường gặp sau tiêm chủng đều nhẹ và tồn tại trong một thời gian ngắn, không cần phải điều trị. Một số phản ứng thông thường sau tiêm chủng ở trẻ có thể kể đến như:
8 phản ứng thường gặp
1. Phản ứng tại vị trí tiêm như sưng đỏ, nổi cục cứng, đau. Đây là phản ứng bình thường sẽ tự khỏi trong vòng vài ngày mà không cần điều trị,
2. Sốt: là một trong những phản ứng phổ biến sau tiêm. Thông thường, các cơn sốt này thường tự thuyên giảm sau vài ngày. Trong giai đoạn này, bố mẹ cần theo dõi nhiệt độ cơ thể của con thường xuyên, nhất là vào ban đêm để hạn chế các sự cố bất lợi có thể xảy ra.
3. Rối loạn tiêu hóa: trong một số ít trường hợp, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện rối loạn tiêu hóa sau khi uống vắc xin phòng bệnh tiêu chảy cấp do Rotavirus (đi ngoài ra phân lỏng 5 đến 6 lần/ngày), vắc xin tả và thường tự khỏi sau vài ngày.
4. Triệu chứng giả cúm: trẻ cũng có thể gặp một số triệu chứng “giả cúm” như hắt hơi, sổ mũi, đau đầu, đau cơ. Trường hợp sổ mũi nhiều, bố mẹ có thể dùng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi hàng ngày cho trẻ. Các triệu chứng giả cúm thường sẽ thuyên giảm và sức khỏe trẻ phục hồi trở lại sau khoảng 1 đến 2 ngày.
5. Phát ban: một số trường hợp sau khi tiêm vắc xin, một số trẻ em bị phát ban nhẹ ở chỗ tiêm hoặc những nơi khác trên cơ thể và sẽ thuyên giảm sau khoảng 12 đến 24 giờ.
6. Áp xe: Nếu quan sát và sờ vào chỗ tiêm thấy mềm hoặc có rò dịch, có thể là áp xe vô khuẩn hoặc nhiễm khuẩn. Bác sĩ có thể điều trị bằng cách chích, rạch và dẫn lưu, dùng kháng sinh nếu nguyên nhân do nhiễm khuẩn.
7. Đau khớp:Kể cả khớp nhỏ ngoại vi dai dẳng (trên 10 ngày) hoặc thoáng qua (tối đa 10 ngày) đều có thể tự khỏi, một số trường hợp cần dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của cán bộ y tế.
8. Viêm hạch bạch huyết: Phản ứng sau tiêm này thường xảy ra trong vòng 2-6 tháng sau khi tiêm vắc xin Lao (BCG), hạch bạch huyết xuất hiện tại cùng một bên người với chỗ tiêm vắc xin (đa số là ở nách), chúng sẽ tự lành mà không cần điều trị.
5 phản ứng nguy hiểm
1. Tím tái
2. Sốt cao kèm co giật
3. Trẻ quấy khóc kéo dài
4. Phản ứng quá mẫn cấp tính
5. Ngưng thở, sốc phản vệ
Khi xảy ra các trường hợp này, bố mẹ hoặc người giám hộ cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được các bác sĩ cấp cứu xử trí sốc sau tiêm chủng theo đúng quy định của Bộ Y tế, giảm thiểu sự cố bất lợi có thể xảy ra và đảm bảo tính mạng cho trẻ.
