Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus Chikungunya gây ra, lây truyền sang người chủ yếu qua vết đốt của muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus – hai loài muỗi vằn vốn cũng là tác nhân của sốt xuất huyết và Zika. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát thành dịch tại những khu vực có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều.
Triệu chứng:
Người mắc Chikungunya thường có biểu hiện ban đầu:
- Sốt cao đột ngột
- Đau khớp dữ dội, đặc biệt ở bàn tay, cổ tay, đầu gối hoặc mắt cá chân.
- Ngoài ra, bệnh nhân có thể đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, phát ban ngoài da và đôi khi buồn nôn.
Triệu chứng đau khớp thường rõ rệt và kéo dài hơn so với nhiều bệnh do muỗi truyền khác, khiến người bệnh khó vận động.
Diễn tiến bệnh:
- Giai đoạn cấp tính (1 – 10 ngày): Sốt và đau khớp dữ dội, kèm theo cảm giác kiệt sức. Đây là giai đoạn dễ lây truyền do virus tồn tại nhiều trong máu.
- Giai đoạn hồi phục: Sốt và phát ban giảm dần nhưng đau khớp có thể kéo dài vài tuần, thậm chí nhiều tháng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
- Biến chứng: Hiếm gặp nhưng có thể xảy ra ở người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền, bao gồm viêm khớp mạn tính, biến chứng thần kinh hoặc tim mạch.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh Chikungunya, vắc xin phòng căn bệnh này cũng chưa được lưu hành rộng rãi, vì vậy phòng muỗi đốt là biện pháp quan trọng nhất.
Biện pháp phòng tránh:
- Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi: Dọn dẹp và lật úp các dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa thường xuyên, vệ sinh máng xối và khu vực ứ đọng nước.
- Ngăn muỗi tiếp xúc với người: Ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, dùng kem hoặc bình xịt chống muỗi.
- Bảo vệ cộng đồng: Phối hợp với chiến dịch diệt muỗi, diệt lăng quăng tại địa phương, giữ vệ sinh môi trường sống.
- Chủ động giám sát sức khỏe: Khi trở về từ vùng đang có dịch, nếu xuất hiện tình trạng sốt hoặc đau khớp cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và theo dõi, tránh lây lan cho người khác.
Dịch Chikungunya đang cho thấy tốc độ lan rộng nhanh chóng trên toàn cầu và nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam là hoàn toàn có thể xảy ra. Mặc dù chưa ghi nhận ca bệnh trong cộng đồng nhưng điều kiện khí hậu, sự di chuyển quốc tế và sự hiện diện của muỗi Aedes khiến chúng ta không được phép chủ quan.
Mỗi người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt và diệt nơi sinh sản của muỗi, đồng thời theo dõi sát sức khỏe bản thân, đặc biệt sau khi đi từ vùng dịch trở về. Phòng bệnh ngay từ hôm nay chính là cách bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng trước mối đe dọa dịch bệnh đang ở ngay trước ngưỡng cửa.